به احتمال زیاد شما در طول زمان های مختلف هنگام فعالیت در حیطه بورسی و یا در طول دوره های مالی شرکتهای بورسی به موضوع افزایش سرمایه در بورس برخوردید و یا حداقل شنیده اید!

در این مقاله که توسط تیم تولید محتوای لحظه پرداز ماهان تهیه شده، سعی کرده ایم تا درباره مفهوم،تاثیر و انواع افزایش سرمایه برای علاقه مندان شرحی ساده ارائه دهیم.

قبل از شروع صحبت درباره افزایش سرمایه، ابتدا بهتر است بدانیم که تعریف سرمایه چیست؟!

سرمایه عددی است که به عنوان آورده سهامداران، در اداره ثبت شرکت‏‌ها و به عنوان سرمایه شرکت ثبت شده است. بعضی افراد به اشتباه فکر می‏‌کنند سرمایه شرکت همان دارایی‌هایش است یا سرمایه و دارایی با هم برابرند. در حالی که هر دو فکر اشتباه است. علتش هم این است که مثلا اگر شرکتی در شروع فعالیت خود یک میلیارد سرمایه ثبت کند، به مرور و پس از فعالیت خود، اموالی را خرید و فروش می‌‏کند.

بنابراین ممکن است قیمت آن اموال تغییر کند یا شرکت به هر دلیلی ضرری متحمل شود و یا از خرید و فروش چیزی سود کند. همه این خرید و فروش‏‌ها و سود و زیان‌ها‏ دارایی شرکت محسوب می‏‌شوند. بنابراین بعد از ۱۰سال، دیگر عدد دارایی‌‏های شرکت به اندازه سرمایه‌‏ای که روز اول ثبت کرده است، نیست.

اما اصل مطلب، افزایش سرمایه در بورس چیست؟ و انواع آن کدام است؟

خبر افزایش سرمایه در بورس می‌تواند در بعضی موارد قیمت سهام یک شرکت را تحت تأثیر قرار دهد. افزایش سرمایه یکی از روش های تامین مالی شرکتهاست ، هرگاه شرکت به منابع مالی جدیدی نیاز داشته باشد از طریق افزایش سرمایه به تأمین منابع مالی خود اقدام می‌کند. شرکتها برای اینکه بتوانند فعالیت های خود را توسعه دهند و قدرت رقابت خود را حفظ و یا افزایش دهند اقدام به افزایش سرمایه میکنند. در برخی از مواقع نیز این کار به منظور اصلاح و بهبود ساختار مالی شرکت صورت می گیرد. این تامین منابع مالی جدید می تواند به شکل های مختلفی صورت پذیرد.

افزایش سرمایه در واقع افزایش اسمی تعداد سهام منتشره و افزایش سرمایه ثبتی شرکت است. هنگامی که یک شرکت در بورس اوراق بهادار بخواهد سرمایه خود را افزایش دهد باید تعدادی سهام جدید منتشر کند و به سهامداران بفروشد تا مبلغ مورد نیاز برای افزایش سرمایه را تأمین کند. تفاوت اصلی بین انواع روش های افزایش سرمایه، در محل تامین این منابع جدید است. در ادامه درباره انواع روش های آن بیشتر توضیح خواهیم داد.

علت افزایش سرمایه چیست؟

عمدتاً به دو دلیل انجام می‌شود:

  1. تأمین منابع مالی جدید به جهت توسعه فعالیت‌های شرکت و یا حفظ قدرت رقابت در بازار
  2. اصلاح ساختار مالی

مزایای افزایش سرمایه

افزایش سرمایه و انتشار سهام جدید باعث می‌شود انعطاف‌پذیری مدیریت شرکت از لحاظ تأمین سرمایه در آینده بیشتر شود. که استفاده از آن برای تأمین منابع مالی برای بازپرداخت بدهی‌های کوتاه‌مدت یکی از استراتژی‌های متداول در بین شرکت های بورسی است.

معایب افزایش سرمایه

سود سهام پس از کسر مالیات پرداخت می‌گردد. ولی بهره اوراق قرضه یکی از هزینه‌های قابل‌قبول مالیاتی است. پس تأمین سرمایه از طریق سهام عادی باعث افزایش هزینه‌ها می‌شود و برای صرفه‌جویی مالیاتی خوب نیست بنابراین بهتر است شرکت‌هایی از این منبع استفاده کنند که فرصت‌های سرمایه‌گذاری مناسب و سودآوری داشته باشند.

افزایش سرمایه به چه کسانی تعلق می‌ گیرد؟

افزایش سرمایه در بورس به سهامداری تعلق می گیرد که در تاریخ اجرای مصوبه مجمع عمومی فوق العاده شرکت در این خصوص، مالک سهام شرکت باشد و در اصطلاح در مجمع عمومی فوق العاده افزایش سرمایه، شرکت کرده باشند. این نکته را باید توجه داشته باشید که برای مشارکت در افزایش سرمایه، مهم نیست در چه زمانی سهام شرکت را خریده باشید؛ بلکه اصل این است که در زمان برگزاری مجمع فوق العاده سهامدار شرکت باشید. به عبارت بهتر، حتی اگر یک روز قبل از تاریخ مشخص مالک سهام شرکت شده باشید، افزایش سرمایه به شما تعلق می‌گیرد. در این میان باید به نوع افزایش سرمایه نیز توجه داشت.

  نگاهی گذرا به بورس و روش های تصمیم گیری (قسمت اول)

آیا در افزایش سرمایه شرکت کنیم ؟

در پاسخ به این سوال باید گفت که هر شخصی که کد حقیقی و یا حقوقی در اختیار دارد، باید با توجه به استراتژی خود در بازار سرمایه، میزان ریسک پذیری، در نظر داشتن خواب سرمایه و انتظاری که از سود و یا زیان یک شرکت در افزایش سرمایه دارد، نسبت به اینکه در هر کدام از انواع افزایش سرمایه، شرکت کند یا نکند، تصمیم بگیرد، ولی نکته ای که وجود دارد این است که خبر افزایش سرمایه امکان سودآوری سریع تر و مطمئن تر را برای یک سهم، رقم میزند و به این نکته توجه داشته باشید.

راه های افزایش سرمایه

معمولا روند افزایش سرمایه در شرکتها به این شکل است که در مرحله اول هیئت مدیره شرکت پیشنهاد خود را به همراه دلایل کافی در خصوص افزایش سرمایه به سهامداران شرکت ارائه می کند. این پیشنهاد در مجمع عمومی فوق العاده شرکت مورد رای گیری سهامداران شرکت قرار می گیرد.سپس در صورت تصویب این پیشنهاد در مجمع و پس از ارائه مجوز از سوی بورس، افزایش سرمایه شرکت صورت می گیرد. قیمت سهام شرکت پس از افزایش سرمایه، دستخوش تغییر می شود. این که افزایش سرمایه شرکت از چه روشی انجام شود، اثرات متفاوتی در این تغییرات قیمت دارد. درادامه درباره انواع روش های افزایش سرمایه بیشتر توضیح می دهیم.

سهامداران چگونه از تصمیمات شرکت در خصوص افزایش سرمایه مطلع می‌شوند؟

شرکت قبل از افزایش سرمایه مدارک و مستندات مربوط به آن را روی سامانه اطلاع‌رسانی ناشران که همان سایت کدال (codal.ir) هست منتشر می‌نماید. چند روز قبل از بسته شدن نماد و برگزاری مجمع مربوطه، آگهی برگزاری مجمع روی سایت ذکرشده قرار خواهد گرفت.

اگر در این مجمع، افزایش سرمایه به تصویب برسد موضوع آن را در روزنامه کثیرالانتشار منتشر خواهد شد تا به اطلاع عموم سهامداران برسد.که در زیر نحوه محاسبه قیمت جدید سهم را بعد از افزایش سرمایه آورده ایم:

کاهش سرمایه چیست؟

اگر بر اثر زیان ، بیش از نیمی از سرمایه شرکت از بین برود، هیئت ‌مدیره شرکت موظف است سهامداران را به مجمع عمومی فوق‌العاده دعوت نماید تا در مورد انحلال یا بقاء شرکت مشورت و تصمیم‌گیری شود. اگر در این مجمع ، به انحلال شرکت رأی داده نشود بایستی در همان جلسه سرمایه شرکت را به مبلغ سرمایه موجود خود کاهش دهد.

پیشنهاد میکنیم این مطلب را بخوانید؟ مجمع های بورسی و انواع آن

انواع افزایش سرمایه و شرح آنان

اگر بخواهیم یک دسته بندی از انواع روش های افزایش سرمایه داشته باشیم،می توان ۴ دسته کلی در نظر گرفت:

  1. از محل سود انباشته (سهام جایزه)
  2. از محل آورده نقدی و مطالبات حال شده سهامداران
  3. از محل تجدید ارزیابی دارایی ها
  4. به روش صرف سهام

افزایش سرمایه در بورس چیست؟ انواع آن کدام است؟

افزایش سرمایه در بورس از محل سود انباشته

طبق قانون تجارت شرکت ها موظف هستند سالیانه درصدی از سود خود را نزد خود نگهداری شوند. این سود در حسابی تحت عنوان سود انباشته در صورت های مالی شرکت ثبت می شود. در مواقعی که شرکت سود انباشته مناسبی دارد، تصمیم می گیرد که افزایش سرمایه خود را از این روش انجام بدهد و با این کار منابع جدید مورد نیاز خود را تامین کند. پس در روش سود انباشته عملا جریان نقدینگی جدید به شرکت وارد نمی شود. پس به دلیل اینکه سهامداران پولی برای سهام جدید خود پرداخت نمی کنند به سهامی که به این روش به سهامدار تعلق می گیرد، سهام جایزه هم گفته می شود. در روش سود انباشته درصد مالکیت شما در شرکت تغییری پیدا نمی کند. یعنی به همان نسبت که سرمایه شرکت زیاد می شود تعداد سهام شما نیز افزایش پیدا می کند. از نظر تئوریک میزان دارایی شما نیز تغییری نمی کند، یعنی به همان نسبت که تعداد سهام شما زیاد می شود قیمت سهام کاهش پیدا می کند. فرمول محاسبه در این روش به شرح زیر است:

  بازارهای ثانویه در بورس چیست؟مفهوم و ارتباط آن چیست؟

افزایش سرمایه در بورس از محل آورده نقدی

در مواقعی که شرکت سود انباشته مناسبی ندارد و یا می خواهد که منابع مالی جدید به شرکت وارد کند از محل آورده نقدی سهامداران اقدام به افزایش سرمایه می کند. به دلیل اینکه افزایش سرمایه از این روش، نیازمند تأمین منابع جدید از سوی سهامداران فعلی شرکت است، شرکت حق استفاده و حضور در آن را ابتدا به سهامداران شرکت می‌دهد. به این صورت که اوراقی تحت عنوان حق تقدم سهام در اختیار سهامداران فعلی قرار می گیرد.

حق تقدم چیست؟

در افزایش سرمایه از نوع آورده نقدی ترتیبی اتخاذ شده تا کسانی که تا قبل از مجمع فوق العاده سهامدار شرکت مربوطه بوده‌اند نسبت به سایرین برای شرکت در افزایش سرمایه تقدم داشته باشند، به همین دلیلی سهامی از طرف شرکت منتشر می‌شود که به آن‌ها سهام حق تقدم می‌گویند.

نماد حق تقدم سهام شرکت‌ها همان نماد سهام عادی شرکت است که حرف “ح” به آخر آن اضافه شده است. به عنوان مثال نماد بورسی بانک گردشگری در بورس “وگردش” است و نماد حق تقدم آن “وگردشح” می‌باشد.

سهامدار در مدت زمان مجاز برای معاملات این اوراق که معمولا ۲ ماه است و به آن مهلت پذیره نویسی گفته می شود، می تواند یکی از دو کار را انجام دهد:

  1. پرداخت مبلغ اسمی سهام:در این روش شما به ازای هر سهم باید مبلغی را دراین بازه زمانی ۲ماهه به شرکت پرداخت نمایید. این مبلغ در ایران معمولا ۱۰۰۰ ریال (قیمت اسمی سهم) است. با این کار پس از طی شدن مراحل افزایش سرمایه، حق تقدم شما تبدیل به سهم عادی می شود.
  2. فروش حق تقدم:اگرشما به هر علتی تمایل نداشته باشید که از حق تقدم های خود استفاده کنید می توانید در این بازه زمانی ۲ ماهه حق تقدم های خود را به سرمایه گذاران دیگر بفروشید. این حق تقدم ها مثل سهام عادی در بورس قابل معامله هستند. مثلا حق تقدم ایران خودرو با نماد خودرو، با نماد خودروح معامله می شود. قیمت حق تقدم به اندازه آورده شما (معمولا ۱۰۰۰ ریال) از قیمت روز سهم اصلی در بازار کمتر است.
  • نکتهاگر شما به هر علتی مبلغ اسمی سهام را پرداخت نکنید و همچنین حق تقدم خود را نیز به فروش نرسانید، پس از اتمام مهلت پذیره نویسی حق تقدم سهام شما به فروش می رود. یعنی شرکت حق تقدم های استفاده نشده را از طریق بورس به فروش می رساند و مبلغ حاصل از فروش را بعد از کسر کارمزدها به حساب شما واریز می کند. قیمت فروش در این مواقع معمولا نزدیک به قیمت روزهای آخر پذیره نویسی حق تقدم هاست.

فرمول محاسبه در این روش به شرح زیر است:

افزایش سرمایه در بورس از محل تجدید ارزیابی دارایی ها

این روش از افزایش سرمایه در بورس که از محل تجدید ارزیابی دارایی ها، شرکت دارایی های ثابت مشهود خود را نظیر زمین، ساختمان، ماشین آلات و تجهیزات، سرمایه گذاری ها و … را مورد تجدید ارزیابی قرار می دهند. با این کار ارزش دارایی های شرکت در ترازنامه به روز می شود. در نتیجه از آنجایی که معادله حسابداری در ترازنامه باید برقرار باقی بماند و بدهی های شرکت نیز تغییری نکرده، سرمایه شرکت باید افزایش پیدا بکند تا این معادله برقرار بماند. در این روش نیز پولی به شرکت وارد نمی شود و فقط یک عملیات حسابداری در صورتهای مالی شرکت رخ می دهد. در این روش نیز به همان مقدار که تعداد سهام شما افزایش پیدا می کند قیمت آن کاهش پیدا می کند، در نتیجه تغییری در دارایی شما رخ نمی دهد

  شاخص بازار سهام چیست؟ مفهوم وانواع آن کدام است؟

افزایش سرمایه از تجدید ارزیابی در بورسروش صرف سهام

در این روش، شرکت سهام خود را به مبلغی بیش از قیمت اسمی و از طریق پذیره نویسی به فروش رسانده و تفاوت حاصل از قیمت فروش و قیمت اسمی سهام را، به حساب اندوخته منتقل و یا در ازای آن سهام جدید، به سهامداران قبلی میدهد.  بجای انتشار سهام عادی با ارزش اسمی، پذیره نویسی سهام جدید ناشی از افزایش سرمایه به قیمت بازار انجام میگیرد. منظور از صرف سهام، اضافه ارزش سهام یعنی ما به التفاوت ارزش بازاری و اسمی سهام میباشد. شرکت در خصوص صرف سهام سه کار می توانند انجام دهند

انتقال اضافه ارزش به اندوخته شرکت

تقسیم نقدی اضافه ارزش به سهامداری قبلی

دادن سهام جدید به سهامداران قبلی

در مورد فروش هم دو کار می توانند انجام دهند

فروش با حفظ حق تقدم

فروش با سلب حق تقدم

*چند نکته در مورد افزایش سرمایه در بورس

هر اتفاقی که در رابطه با افزایش سرمایه یک شرکت در مجمع آن شرکت تصویب شود، شامل حال افرادی می شود که در زمان برگزاری مجمع شرکت، سهامدار آن شرکت بوده اند.

بعد از اینکه افزایش سرمایه شرکت در مجمع فوق‌العاده به تصویب رسید، موضوع در روزنامه کثیرالانتشاری که به عنوان روزنامه رسمی شرکت انتخاب شده، منتشر می‌شود. این موضوع در سامانه کدال نیز به سهامداران اطلاع رسانی می شود. همچنین فرمی برای سهامداران آن شرکت ارسال شده و از آنها درخواست می‌شود تا درصورت تمایل به استفاده از حق تقدم خود برای خرید سهام جدید، فرم مذکور را تکمیل و برای شرکت ارسال نمایند. به این فرم، اصطلاحا گواهی حق تقدم خرید سهام گفته می‌شود.

در برخی از موارد شرکتها اقدام به افزایش سرمایه ترکیبی می کنند. مثلا بخشی از آن از محل سود انباشته و بخش دیگر از طریق آورده نقدی سهامداران انجام می شود. برای محاسبه قیمت سهم در این روش، باید فرمول دو روش مذکور را با یکدیگر تلفیق کنید. قیمت هایی که از طریق فرمول ها محاسبه می شوند قیمت تئوریک سهم می باشند. در بسیاری از مواقع در واقعیت این قیمت ها ممکن است تغییر پیدا کند. یعنی به دلیل عرضه و یا تقاضای زیاد در سهم ممکن است قیمت سهم بعد از بازگشایی بیشتریا کمتر از قیمت تئوریک آن شود.

نتیجه گیری

نتیجه گیری این است که بعد از افزایش سرمایه در بورس، سهم امکان دارد طبق قیمت تئوریک بازگشایی شود و یا آنکه بیشتر یا کمتر از آن باشد و افزایش سرمایه یک شرکت الزاما به معنای ارزنده بودن سهام شرکت مورد نظر نیست! با اینکه افزایش سرمایه می‌تواند اتفاق خوبی در جهت توسعه و پیشرفت شرکت و در نتیجه افزایش قیمت سهام و سوددهی سرمایه‌گذاران باشد، اما به طور قطعی نمی‌توان این رشد را تضمین کرد. چه بسا موردی پیش بیاید و افزایش عرضه و عدم رغبت سرمایه‌داران به سهام آن شرکت باعث شود قیمت جدید سهام پس از افزایش سرمایه کاهش یابد و به این ترتیب ضررده شوند. اما در مجموع می‌توان گفت افزایش سرمایه اتفاق مثبتی است و معمولا باعث سوددهی سرمایه‌گذاران آن سهم شده است.

در این مقاله انواع افزایش سرمایه شرکت های بورسی را برای شما شرح دادیم و چهار روش برای افزایش سرمایه را که وجود داشت با شرح جزئیات و زبانی ساده معرفی کردیم تا در تصمیم گیری های بعدی بتوانید از این مقاله آموزشی وب سایت لحظه پرداز نهایت استفاده رو ببرید.

هرگونه سوال و ابهامی در خصوص با افزایش سرمایه شرکت های بورسی داشتید را میتوانید در بخش نظرات و دیدگاه مطرح کنید تا پاسخ آنرا به سرعت دریافت کنید.

“پر سود باشید”

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *