معاملات الگوریتمی چیست؟

در تعریف معاملات الگوریتمی یا خودکار گفته می‌شود: «استفاده از برنامه‌های کامپیوتری برای ورود به سفارش‌های معاملاتی بدون دخالت انسان»؛ به بیان دیگر، این الگوریتم‌ها که بلک‌باکس یا «اَلگو تریدینگ» (Algorithmic Trading) هم نامیده می‌شوند، از زبان برنامه نویسی در کامپیوتر و مجموعه‌ای از دستورهای مشخص شده در کنار هم برای انجام معاملات استفاده می‌کنند.

این الگوریتم‌ها که می‌توانند بیش از یکی باشند، برای انجام معاملات بررسی‌های لازم را از جنبه‌های گوناگونی مانند زمان‌بندی، قیمت و حجم روی سفارشات و بازار انجام داده و تصمیم می‌گیرند. این امر کمک می‌کند تا بازار سرمایه به روشی اصولی‌تر و به دور از دخالت احساسات انسانی پیش رود که یکی از نتایج آن بالارفتن نقدینگی در بازار است.

چرا معاملات الگوریتمی؟

بیشتر استراتژی‌های معاملات الگوریتمی حول شناسایی فرصت‌ها در بازار بر اساس آمار است. تجارت لحظه‌ای به دنبال پیروی از روندهای فعلی است و استراتژی‌های یادگیری ماشینی سعی می‌کنند فلسفه‌های پیچیده‌تری را به صورت خودکار در بیاورند یا چندین مورد را به طور همزمان ادغام کنند.

هیچ یک از این موارد تضمین واقعی برای سودآوری نیست و معامله‌گران باید بفهمند که الگوریتم صحیح یا ربات را کی و کجا پیاده‌سازی کنند. حوزه تجارت الگوریتمی نیز به همین ترتیب تکامل یافته است. در حالی که این کار با تجارت رایانه در بازارهای سنتی آغاز شد، افزایش دارایی‌های دیجیتال و مبادلات جاری در هفت روز هفته این رویه را به سطح جدیدی رسانده است.

تقریباً به نظر می‌رسد که تجارت اتوماتیک و ارزهای رمز پایه برای یکدیگر ساخته شده است. درست است که کاربران هنوز هم باید استراتژی‌های خاص خود را انجام دهند، اما اگر به درستی اعمال شود، این تکنیک‌ها می‌توانند به بازرگانان کمک کنند دست خود را از چرخ بردارند و اجازه دهند ریاضیات کار خود را انجام دهد.

مهارت های اولیه لازم برای شروع معاملات الگوریتمی و ساخت یک ربات معامله گر چیست

– مهارت بالای ریاضیات و آمار در زمینه تحلیل داده

– مهارت خوب برنامه نویسی(با کمک گرفتن یک برنامه نویس)

– توانایی تفکر و تصمیم گیری در اتفاقات با احتمالات مختلف

– حس و تجربه شناخت رفتار بازار

– تمرکز بالا

اگر شما موارد بالا را دارید با یک پشت کار خوب می توانید بعد از دو یا سه سال یک معامله‌گر الگوریتمی حرفه‌ای باشید البته هر شخصی می تواند بسته به توانایی هایش در این پروسه سریعتر و یا کندتر باشد.

الگو تریدینگ یا معاملات الگوریتمی در کدام قسمت معامله‌گری قرار دارد؟

یک فرایند کامل معامله‌گری را می‌توان به قسمت‌های زیر تقسیم کرد:

۱- دانش و اطلاعات معامله‌گری (روش)

۲- انتخاب بازار

۳- انتخاب محصول

۴- مدیریت ریسک و سرمایه

۵- ورود به موقعیت معاملاتی

۶- مدیریت معاملات باز

الگو تریدینگ فقط در مورد اول (دانش و اطلاعات معامله‌گری (روش)) نمی‌تواند به شما کمک کند، خوب نباید هم توقع داشت که الگو تریدینگ به‌جای ما یاد بگیرد. ولی در بقیه موارد ۲ تا ۶ می‌تواند کمک بسیار بزرگی به معامله گران بکند.

معاملات

انواع معاملات الگوریتمی

این نوع معاملات در انواع مختلف و در فعالیت‌های سرمایه‌گذاری گوناگون مورد استفاده قرار می‌گیرد ازجمله:

سرمایه‌گذاری‌های میان‌مدت و بلندمدت

معاملات کوتاه‌مدت

معاملات سیستماتیک

  منظور از سبدگردانی چیست؟قوانین مربوط به سبدگردانی کدام هست؟

دلیل مخالفت سازمان بورس با معاملات الگوریتمی:

واحد نظارت سازمان بورس در اطلاعیه‌ای با هدف حفظ شرایط تعادل عرضه و تقاضا در بازار و نظارت بر ورود سفارشات و معاملات استفاده از معاملات الگوریتمی و تقسیم سفارشات توسط کلیه مشتریان برخط در بورس اوراق بهادار تهران و فرابورس ایران را ممنوع کرد.

معایب معاملات الگوریتمی:

*پیاده‌سازی دقیق

برای اینکه بتوانید بهترین جواب را از معاملات الگوریتمی بگیرید، باید برنامه خود را بسیار دقیق پیاده‌سازی کنید. ما همیشه کامپیوتر را به موجودی کم‌هوش ولی دقیق تشبیه می‌کنیم. برای این موجود کم‌هوش همه‌چیز را باید با دقت فراوان تعریف کرد در غیر این صورت معاملات ما بسیار با خطا روبرو می‌شود.

*سخت‌افزار

باید سخت‌افزار قوی داشته باشید تا بتوانید مسائل پر محاسبه بهینه‌سازی را حل کنید.

*خطا در بهینه‌سازی

باید با پارامترهای بهینه‌سازی آشنایی کامل داشته باشید تا در تحلیل رفتار گذشته استراتژی به بیراهه نروید. بسیاری از کسانی که به‌تازگی با معاملات الگوریتمی آشنا می‌شوند، فکر می‌کنند اگر استراتژی درگذشته خوب جواب دهد در آینده هم مانند گذشته خوب جواب خواهد داد. درصورتی‌که لزوماً این‌طور نیست و استراتژی به‌صورت مدام نیاز به بهینه‌سازی دارد.

*کیفیت پایین داده (تأثیر اهرم در خطا)

یکی از موارد مهم در معاملات الگوریتمی، بررسی کیفیت داده برای اجرای استراتژی معاملاتی در گذشته است. واقعیت این است که ورودی استراتژی معاملاتی ما برای بک تست، داده‌های ذخیره‌شده است. اگر این داده‌ها کیفیت نداشته باشند نتیجه‌ای که از بک تست می‌گیریم به‌هیچ‌عنوان قابل استناد نیست.

برای اینکه بتوانیم به خروجی بک تست استناد کنیم باید حتماً داده‌های مورداستفاده ما باکیفیت باشند. در متا تریدر ابزاری به نام استراتژی تستر وجود دارد که صحت داده‌های گذشته را با عددی بین ۰ تا ۱۰۰، نمایش می‌دهد.

*Over fit

یکی از بزرگ‌ترین خطاهایی که الگو تریدرها، خصوصاً کسانی که به‌تازگی وارد این حوزه شده‌اند، انجام می‌دهند، بهینه‌سازی بیش‌ازحد استراتژی معاملاتی است. این موضوع زمانی رخ می‌دهد که معامله‌گر بدون توجه به ماهیت پارامترهای ورودی، به دنبال یافتن بهترین مقدار برای پارامترهای ورودی است به‌گونه‌ای که بیشترین سود را در بک تست بدهد. وقتی ما مسئله را بیش‌ازحد دقیق می‌کنیم، احتمال اینکه استراتژی در آینده مانند گذشته کارکند

را بسیار پایین می‌آوریم زیرا بازارها تغییر می‌کنند و استراتژی فقط برای بازه محدودی در گذشته تنظیم‌شده است.

*یکی از تهدید‌های معاملات الگوریتمی که حتی پیش از ورودشان به بازار توسط برخی کارشناسان هشدار داده شده بود، افزایش نوسانات بازار است. چراکه این ربات‌ها سهامدار بلندمدت نیستند و با تحلیل تکنیکال نقاط ورود و خروج به یک نماد را شناسایی می‌کنند. این موضوع باعث می‌شود ربات‌ها به دنبال سرمایه‌گذاری کوتاه‌مدت باشند و بعد از کسب سود مورد نظر سهام را بفروشند.

در برخی موارد که معاملات الگوریتمی دست به نوسان‌گیری می‌زنند، ممکن است فعالیت آن‌ها مانع رشد بازار شود. چراکه اغلب آن‌ها بر اساس بازار‌های جهانی تربیت شده‌اند.

در آن بازار‌ها سود دو سه درصدی در یک هفته می‌تواند بازدهی ایده‌آلی باشد، در حالی که در بازار پرنوسانی مثل بورس تهران چنین نوساناتی چندان چشمگیر نیست. ربات‌ها بعد از خرید سهام و کسب تنها چند درصد بازدهی دکمه فروش را فعال می‌کنند و از سهم خارج می‌شوند. این اتفاق در مدت اخیر برای بورس خیلی گران تمام شده.

  بانک مرکزی جمهوری اسلامی و وظایف و اختیاراتش

* برخی از سیگنال‌های موجود در بازار موجب شد تا الگوریتم‌ها دومینووار سیگنال فروش تولید کردند و همین امر شاید موجب توقف استفاده از آن ها توسط نهاد ناظر شده بود.

* الگوریتم به دلیل اینکه در دسترس عموم و اشخاص حقیقی قرار ندارد منصفانه نیست و انحصار الگوریتم شرایط نابرابری در معاملات ایجاد می‌کند. اینکه یک عده بتوانند از ابزاری استفاده کنند که در اختیار بقیه نیست نوعی رانت محسوب می‌شود. فعالیت الگوریتم‌ها در بازار یا باید متوقف شود و یا اینکه در اختیار عموم قرار گیرد.

* سختی طراحی استراتژی با توجه به کارمزد بالا

کارمزد بالای معاملات در بازار ایران باعـث سـخت شدن طراحی یک الگوریتم معاملاتی می شـود کـه امیـد اسـت در آینـده بـا تـدابیر سازمانهای نظارتی و کارگزاران این عدد حداقل ۳ برابر کوچکتر شود.

* خرید تجهیزات اولیه

خرید ابزارهای اولیه ای مانند یک ارتباط اینترنتی قابل اعتمـاد ، یک سیستم دسکتاپ قدرتمندتر و یا یک سرور و یا حتی برنامه ریزی راه حل های موازی برای اعتماد بیشتر به سیستم طراحی شده از معایب دیگر این روش است.

دانش برنامه نویسی و علمی معمولاً برای نوشتن یک استراتژی الگوریتمی ، دانستن مفاهیمی همچـون ، هاستینگ ، داکرایز کردن و موازیسازی ، SPOF ، پردازش جریانی ، سیسـتم هـای رویداد محـور ، پایدارسازی در خطاها ، پیش بینی پذیری از بازار ، دانش عمیق برنامه نویسی شیءگرا و سیستمهای بک تست از نیازهای اصلی است.

آزادشدن معاملات الگوریتمی:

محسن خدابخش مدیر وقت نظارت بر بورس‌های سازمان بورس و اوراق بهادار در نامه‌ای در مورد معاملات الگوریتمی در بورس اوراق بهادار و فرابورس ایران خطاب به شرکت‌های کارگزاری اعلام کرد: پیرو اطلاعیه مورخ اول مهرماه سال ۱۳۹۸ که در آن عدم امکان انجام معاملات الگوریتمی تأکید شده بود، هم اکنون به اطلاع می‌رسد، ارائه خدمات معاملات الگوریتمی توسط مؤسسات دارای مجوز از سازمان بورس به شرط رعایت ۸ مورد بلامانع است.

این موارد شامل؛

۱- رعایت مفاد الزامات معاملات الگوریتمی پیوست بند ۱۰ صورت جلسه مورخ ۷ بهمن ۹۸، همچنین مصوب هیئت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار

۲- ارائه زیرساخت نظارتی سامانه مورد استفاده به سازمان بورس و اوراق بهادار شرکت بورس و شرکت فرابورس ایران

۳- عدم استفاده از الگوریتم‌های ناقض قوانین و مقررات بازار سرمایه و دستورالعمل انضباطی کارگزاران

۴- اخذ تأییدیه قابلیت‌های عملیاتی کسب و کار سامانه معاملات الگوریتمی از شرکت بورس اوراق بهادار

۵- اخذ قابلیت‌های عملیاتی کسب و کار سامانه معاملات الگوریتمی از شرکت فرابورس ایران

۶- اخذ تأییدیه الزامات سامانه معاملات الگوریتمی از شرکت مدیریت فناوری بورس تهران

۷- اخذ تأییدیه الزامات امنیتی در سطح زیرساخت و سامانه الگوریتمی از مرکز نظارت بر امنیت بازار سرمایه

۸- ارائه لاگ‌ها و گزارش‌های دوره‌ای از عملکرد سیستم به مرکز نظارت بر امنیت اطلاعات بازار سرمایه است.

معاملات

مزایا :

* انجام معاملات با بهترین قیمت ممکن.

* خریدوفروش سهام در سریع‌ترین زمان.

* انجام معاملات قبل از تغییرات چشمگیر.

* کاهش هزینه‌ معاملات.

* بررسی هم‌زمان شرایط به‌صورت خودکار.

* به حداقل رسیدن احتمال خطاهای دستی در ثبت خریدوفروش.

* استفاده از داده‌های واقعی برای بررسی درستی استراتژی‌های مختلف.

* هزینه کمتر معاملاتی برای سرمایه‌گذاران (تعداد سفارشات زیاد در سمت عرضه و تقاضا باعث می‌شود هر وقت که اراده کنیم برای فروش، سفارشی باشد که به آن بفروشیم).

  سهام ممتاز چیست؟ امتیازات و معایب آن کدام است؟

* افزایش حجم معاملاتی و نقدشوندگی (هر چه حجم معاملات یک سهم بیشتر باشد امکان دستکاری در قیمت کمتر است و این باعث تحلیل‌پذیری بیشتر می‌شود).

* نوسان پذیری کمتر (نوسان‌های زیاد معمولا در سهام کم‌ معاملات و توسط سفته بازان اتفاق می‌افتد).

* افزایش عمق بازار (هر چه عمق بازار بیشتر شود، تحلیل‌ها بهتر جواب می‌دهند و زندگی در بازار راحت‌تر است).

* روند منطقی حرکت سهم و عدم دستکاری در قیمت به سادگی.

* حداقل شدن تاخیر در اجرای سفارشات (همیشه سفارشاتی برای پاسخ به سفارش ما هستند و نباید ساعت‌ها منتظر شویم که یکی از ما بخرد یا به ما بفروشد).

* برخی نگران شفاف‌سازی در بازار هستند، چرا که معاملات الگوریتمی به افراد کمک می‌کنند که به درستی بازار را رصد کنند و سیگنال‌های درستی از بازار دریافت کنند و در این شرایط دیگر سراغ کانال‌های تلگرامی بی‌نام و نشان نمی‌روند تا از طریق آنها  تصمیم گیری کنند.

* برخی از معاملات الگوریتمی قابل شناسایی و تشخیص نیستند. ولی در هر حال، الگوریتم ها جزیی از بازار خواهند بود و نسل جدید با برخورداری از تکنولوژی و دانش کامپیوتر، این گروه از معاملات را به بازار وارد خواهند کرد، اما باید ابزارهای نظارتی دقیقی را به کار گیریم. در واقع نمیتوان بدون برخورداری از ابزارهای نظارتی دقیق، بازار را مدیریت کرد. با توسعه بازار و ورود نقدینگی بیشتر، سیستم های نظارتی نیز باید به روز شود.

* مدیریت تعداد کدهای زیاد با حجم کم، مدیریت یک کد با حجم بالا مانند شرکتهای بزرگ سرمایه گذاری و صندوق های سرمایه گذاری، استفاده ناشران یا صندوق های بازارگردانی از الگوریتم برای ایجاد نقدشوندگی در بازار و استفاده توسط سهامداران حقیقی مهمترین کارکردهای معاملات الگوریتمی است. همچنین معاملات الگوریتمی میتواند به چرخش و مدیریت سبد، سبدگردان ها کمک کند.

* توانایی‌های اکسپرت نویس نسبت به معامله گران سنتی

* بررسی بسیار سریع‌تر و دقیق‌تر استراتژی‌های معاملاتی

* با استفاده از الگو تریدینگ، به‌سرعت می‌توانید استراتژی معاملاتی خود را در گذشته بررسی کنید و برای استفاده از آن تصمیم بگیرید.

* بررسی چندین بازار و امکان سودآوری در چندین بازار

* شما به‌راحتی می‌توانید استراتژی خود را در بازارهای و برای محصولات مختلف بررسی کنید.

کلام آخر

زمانی که تکنولوژی در ریزترین مسایل اجتماعی و اقتصادی وارد شده، بازار سرمایه نیز نمی تواند از آن روی گردان باشد. نگاهی به بازارهای سرمایه گذاری دنیا نشان می دهد که ورود نقدینگی با حجم بسیار بالا ، توسعه این بازارها را به دنبال داشت. کاربران مختلف، صندوق های بازارگردانی و سبدگردان ها و در مجموع حقوقی ها مخاطب و کاربر اصلی معاملات الگوریتمی هستند.

اما نباید این شائبه پیش آید که سرمایه گذاران خرد، نقشی در این زمینه ندارند. معتقدم راه اندازی معاملات الگوریتمی برای سهامداران خرد از واجبات است، اما شرایط، ضوابط و مقررات خاصی برای راه اندازی آن لازم است. قطعاً افزایش حجم معالات، رشد نقدشوندگی و افزایش ارزش معاملات از مهمترین نتایج استفاده از معاملات الگوریتمی خواهد بود.

 

از مقاله قبلی دیدن کنید:بورس انرژی و نحوه معامله انواع آن در بازار بورس ایران

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *